Images

LỰA CHỌN QUAN ĐIỂM SỐNG




Có một lần tôi đi Jamaica du lịch cùng vợ. Chúng tôi vừa đáp máy bay thì gặp phải một cơn mưa như trút nước. Tôi thừa nhận là ngay lập tức tôi phản ứng vô cùng tiêu cực. Khi vào được taxi thì tôi đã khá bực bội và kì nghỉ này chắc sẽ bị tan tành bởi điều kiện thời tiết quá thất thường.

Thế là tôi bảo anh lái xe: “Sao mà mưa lắm thế? Mưa thế này thì cả tuần mới tạnh hả anh?” Người đàn ông Jamaica cao, da đen nhìn tôi, cười và nói bằng giọng tiếng Anh lơ lớ: “Thưa ông, ở Jamaica không có mưa, chỉ có nắng... dạng lỏng thôi, thưa ông.”

Trên đường đến khách sạn, tôi để ý thấy có rất nhiều con lươn giảm tốc ở mọi nơi. Tôi lại bực bội hỏi người lái xe: “Sao ở đây có lắm con lươn giảm tốc thế, khó chịu quá đi mất!” Anh ta lại đáp rất hóm hỉnh: “Thưa ông, ở Jamaica chúng tôi không có con lươn giảm tốc, mà chỉ có... cảnh sát đang ngủ, thưa ông.”
Anh giải thích là có rất nhiều trẻ em chết vì tai nạn giao thông do những người lái xe quá nhanh trên đường phố. Để giải quyết vấn nạn này, dân chúng đã hợp sức đặt những con lươn giảm tốc để những người lái xe chạy chậm lại. Từ đó đến nay, dân ở đây gọi chúng là cảnh sát đang ngủ.

Lúc đó, vừa mệt vừa ướt lướt thướt, nóng bức và luộm thuộm, lần đầu tiên tôi nhận ra định nghĩa thực sự của quan điểm là gì. Tôi đã rất may mắn được kèm cặp bởi một trong những nhà diễn thuyết vĩ đại nhất thế giới, tất cả đều nhắc đến tầm quan trọng của quan điểm, nhưng chính anh lái xe taxi người Jamaica này, trong một cuộc nói chuyện phiếm, đã khiến tôi hiểu ra chân lý.

Quan điểm chỉ đơn giản là cách bạn chọn để nhìn vạn vật. Mưa đối với tôi là nắng dạng lỏng đối với anh. Con lươn giảm tốc với tôi là khó chịu nhưng lại là dụng cụ bảo hộ với anh. Việc nhận ra hai người có thể nhìn vào cùng một sự vật với nhận định hoàn toàn khác nhau là rất quan trọng. Và bởi vì cách nhìn ảnh hưởng lên cảm nhận và hành động, những lựa chọn này, dù có vẻ nhỏ nhặt, thật ra có quyền năng rất lớn.

Một minh họa khác về tác động của những lựa chọn đơn giản là quyển sách rất thuyết phục của Mac Anderson và Sam Parker có tên “212: Thêm một độ”. Trong sách có một video ngắn đi kèm, các tác giả chúng minh sự thật là ở 211 độ (độ F; 1 độ F = 1,8 x độ C + 32) thì nước nóng – nhưng ở 212 độ thì nước sôi.
“Khi nước sôi sẽ bốc hơi và hơi nước này có thể dùng để chạy máy hơi nước. Chỉ 1 độ này là đủ để tạo nên tất cả sự khác biệt”, các tác giả nói. Họ còn minh họa tác động của 1 độ thông qua vài ví dụ khác nữa.

Tôi tin rằng 1 độ rất nhỏ, hầu như không đáng kể, gần như không nhận biết được, nhưng nó cũng tạo ra khác biệt như việc lựa chọn hai thái độ “Tôi chưa chắc lắm”và “Tôi sẽ theo đuổi đến cùng”. Hay nói cách khác là, giữa hai câu hỏi “Có nên không?” và câu hỏi “Làm thế nào?”
-      1 độ khác biệt trong quyết tâm phân cách những người bạn trông cậy được và những người sẽ bỏ bạn giữa cuộc chơi.

-      Nó cũng quyết định người sẽ chinh phục được thế giới và người sẽ đầu hàng trước thếgiới.

-      Đấy là sự khác biệt giúp một số cá nhân để lại tên tuổi trong sử sách và những người còn lại chỉ là cái bóng nhờ nhờ của tiềm năng không được khai thác hết.

-      Nó cho ta sức mạnh sống một cuộc đời vận hành bởi những lựa chọn chưa không phải cuộc đời bị điều khiển bởi ngoại cảnh.

-      Nó khiến ta tạo đà và quyết chí thay vì trở nên bạc nhược trước khó khăn và những nỗi lo vớ vẩn.

-      Nó quyết định đời ta sẽ là một đường thẳng quyết tâm hay những sự do dự chồng chéo.

-      Nó tiên đoán ai sẽ kết hôn với lòng quyết tâm và ai sẽ sớm li hôn những giấc mơ của họ.

-      Nó tạo ra một đường biên phân cách, để rồi cuối cùng trở thành một khoảng cách ngăn giữa những người chiến thắng và kẻ bại trận.

-      Nó là “nhân tố tối cao” nhất trong việc quyết định đời bạn sẽ là một thành tựu rực rỡ hay chỉ là một mớ bỏ đi.


Cam kết nghe thì khó, và nó khó thật, nhưng nó cần thiết bởi vì chẳng ai bảo khép mình vào khuôn khổ là đơn giản.
Rory Vanden